mihai.punt.nl
Abonneren
Abonneer je nu voor nieuwe artikelen op deze website!
Laatste reacties
    test
     
    Morele verantwoordelijkheid en determinisme - deel 1

    Morele verantwoordelijkheid en determinisme - deel 1


    Emoties spelen een grote rol in onze beoordeling of iemand verantwoordelijk voor zijn daden is, of hij/zij vrij heeft gehandeld, concludeerden filosofen Nichols en Knobe na een aantal prachtige experimenten, die in het volgende nummer van het blad Nous zullen verschijnen. Vandaag wil ik het eerste experiment beschrijven, om daarna nog een paar stukjes over hun essay te schrijven.


    Een aantal studenten van de universiteit van Utah hebben de volgende beschrijving van een mogelijke wereld gekregen:

    Universum A
    Stel je voor een universum waarin alles wat er gebeurt door de voorafgaande gebeurtenissen volledig veroorzaakt is. Dit is het geval vanaf het ontstaan van het universum, zodanig dat wat er gebeurd is in het begin de oorzaak is van wat er daarna plaats heeft gevonden, tot op de dag van vandaag. Bijvoorbeeld John beslist op een dag om patat voor lunch te eten. Zoals alle andere gebeurtenissen, is deze beslissing volledig veroorzaakt door de gebeurtenissen daarvoor. Zodanig moest het zo gebeuren dat John de beslissing zou nemen om patat te eten.
    Drie groepen deelnemers hebben de bovenste beschrijving gekregen en elke groep kreeg daarna drie uitzonderlijke vragen:

    Vraag groep 1:
    “In Universum A wordt een man met de naam Bill verliefd op zijn secretaresse en besluit dat het enige manier om met haar samen te zijn, is om zijn vrouw en drie kinderen te vermoorden. Hij weet dat het onmogelijk is om het huis tijdens een brand te ontvluchten. Voordat hij op een zakenreis gaat, installeert hij een apparaat in de kelder dat het huis in brand steekt en zijn familie vermoordt.

    Is Bill volledig moreel verantwoordelijk voor de dood van zijn vrouw en kinderen?”

    72% procent van de deelnemers beantwoorde deze vraag met “Ja”.

    Vraag groep 2:
    Andere deelnemers hebben een heel abstracte vraag gekregen:

    “In het Universum A, is het mogelijk voor een persoon om volledig moreel verantwoordelijk voor zijn daden te zijn?”

    In dit geval beantwoorde 86% van de deelnemers “Nee”

    Waarom een dergelijk verschil tussen de antwoorden op de eerste vraag en op de tweede? Nichols en Knobe denken dat de emoties een grote rol spelen in het besluiten of iemand moreel verantwoordelijk is voor zijn daden. In het eerste geval hebben de deelnemers naar een heel beeldig verhaal geluisterd. Ze hebben Bill bijna stap voor stap in het verhaal kunnen volgen. In het tweede geval hebben ze een heel abstracte, rationele vraag moeten beantwoorden. (In een deterministisch Universum is het dus rationeel om mensen als niet verantwoordelijk voor hun daden te beschouwen.)

    Om dit te testen hebben ze een derde groep deelnemers een vraag gesteld, dat zich tussen de eerste en tweede bevond, dus het was minder gedetailleerd dan de eerste, maar ook minder rationeel dan de tweede:

    Vraag groep 3:
    “In Universum A steekt Bill zijn vrouw en kinderen dood zodat hij met zijn secretaresse verder kan leven. Is het mogelijk dat Bill volledig moreel verantwoordelijk is voor het doden van zijn familie?”

    In dit geval beantwoorde 50% van de deelnemers met “Ja”.

    Hiermee denken Nichols en Knobe te hebben aangetoond dat emotionele en motivationele factoren een invloed hebben op ons oordeel over de morele verantwoordelijkheid. In het experiment met concrete voorwaarden (beeldige taal) heeft immers 72% beantwoord dat Bill schuldig was. In het experiment met abstracte voorwaarden heeft 86% Bill als onschuldig verklaard.

    Kleine commentaar voor de vrije wil fanaten:
    Deze experimenten tonen aan dat de manier waarop we kennis maken met gebeurtenissen een grote invloed heeft op onze beslissingen. Zelfs hebben we bepaalde rationele overtuigingen (bijvoorbeeld dat determinisme morele verantwoordelijkheid uitsluit), zetten we deze aan de kant en nemen een emotionele beslissing op het moment dat we geconfronteerd worden met een bepaalde concrete situatie.

    Literatuur:
    Nichols, S. & Knobe, J. (forthcoming). Moral Responsibility and Determinism: The Cognitive Science of Folk Intuitions. Nous.

    Reacties

    Commentaar
    Jouw naam/bijnaam
    Website url
    E-mail
    Je Punt profiel
    Hou mij op de hoogte
    Ik wil op de hoogte gehouden worden
    Dit is een verplicht veld
    Domeinregistratie en hosting via mijndomein.nl