mihai.punt.nl
Abonneren
Abonneer je nu voor nieuwe artikelen op deze website!
Laatste reacties
    test
     
    Morele verantwoordelijkheid en determinisme - deel 2

    Morele verantwoordelijkheid en determinisme - deel 2


    Filosofen Shaun Nichols en Joshua Knobe hebben een tweede experiment uitgevoerd om te kijken of emoties een rol spelen in onze beoordeling of iemand verantwoordelijk voor zijn daden is.

     
    In het eerste experiment hebben Nichols en Knobe de concrete details van het verhaal gevarieerd. In het eerste verhaal gaaf men veel details van hoe Bill zijn familie vermoordt om met zijn secretaresse verder te kunnen leven. Men werd gevraagd of Bill moreel volledig verantwoordelijk voor zijn daad was. 72% vond Bill moreel verantwoordelijk. In het tweede verhaal worden de deelnemers slechts gevraagd of een individu in een deterministisch Universum volledig moreel verantwoordelijk is. 86% van de deelnemers meende dat een individu in een deterministische Universum niet verantwoordelijk is. Dus tussen onze rationele innerlijke theorie over moraal en ons oordeel in concrete gevallen is er een groot verschil.

    Hoewel Nichols en Knobe het vermoeden hadden dat affect (emoties) verantwoordelijk waren voor het verschil, men wilde met een tweede experiment het uitsluiten dat het slechts de concreetheid (gedetailleerdheid) de veroorzaker van het verschil in antwoorden zou zijn. In het tweede experiment hebben ze daardoor niet meer de concreetheid van het verhaal gevarieerd, maar het affect (gevoelswaarde). Deze keer bleven dus de twee verhalen dezelfde gedetailleerdheid hebben, terwijl een verhaal een hoog affect had en het tweede een lage.

    Het hoogaffect verhaal klonk als volgt:

    Vraag 1
    “As he has done many times in the past, Bill stalks and rapes a stranger. It is possible that Bill is fully morally responsible for raping the stranger?”

    En het laagaffect verhaal klonk als volgt:

    Vraag 2
    “As he has done many times in the past, Mark arranges to cheat on his taxes. Is it possible that mark is fully morally responsible for cheating on his taxes?”

    De deelnemers waren in vier groepen willekeurig verdeeld, om alle combinaties mogelijk te maken. Dit omdat men deze keer met twee soorten universums te maken had, een deterministisch en een niet deterministisch, als volgt beschreven:

    Universum A (deterministisch)
    Stel je voor een universum waarin alles wat er gebeurt door de voorafgaande gebeurtenissen volledig veroorzaakt is. Dit is het geval vanaf het ontstaan van het universum, zodanig dat wat er gebeurd is in het begin de oorzaak is van wat er daarna plaats heeft gevonden, tot op de dag van vandaag. Bijvoorbeeld John beslist op een dag om patat voor lunch te eten. Zoals alle andere gebeurtenissen, is deze beslissing volledig veroorzaakt door de gebeurtenissen daarvoor. Zodanig moest het zo gebeuren dat John de beslissing zou nemen om patat te eten.

    Universum B (indeterministisch)
    Stel je nu een Universum B voor waar bijna alles dat er plaats vindt is volledig veroorzaakt door de voorafgaande gebeurtenissen. De enige uitzondering is de menselijke besluitneming. Bijvoorbeeld, op een dag besluit Mary om patat voor de lunch te hebben. Omdat een besluit niet volledig door de voorafgaande gebeurtenissen veroorzaakt is, had Mary ook een ander besluit kunnen nemen.

    De vier groepen kregen dus een combinatie van vraag 1 of 2 met Universum A of B zoals in de onderstaande tabel:



    Wat ze hebben ontdekt is dat een verschil in affect tot verschillende antwoorden in beide soorten universums leidt. Als het affect hoog is (zoals in vraag 1), vinden veel meer deelnemers dat de agent (dader) moreel verantwoordelijk is, ongeacht of het universum wel of niet deterministische is. Als het affect lager is vinden minder deelnemers de agent moreel verantwoordelijk. De resultaten staan in de onderstaande tabel:



    De beste verklaring voor deze verschillen is dat het affect, dus emoties, gevoelens etc. een belangrijke rol spelen in het beoordelen of iemand moreel verantwoordelijk is voor zijn daden.

    Noot
    In mijn correspondentie met Joshua Knobe heb ik gevraagd of het resultaat beïnvloed kon worden door persoonlijke (1) belangen en (2) culturele eigenschappen.

    (1)
    Immers, bij het invullen van belastingaangiftes proberen we allemaal dicht mogelijk bij de grens van wat legaal is, te komen en soms verbergen we wat dingetjes. Dus de deelnemers zouden een belastingontduiker minder schuldig vinden omdat ze zelf dat ooit gedaan zouden kunnen hebben, terwijl niet iedereen geneigd is om te verkrachten.

    (2)
    In Amerika tolereert de cultuur meer misdrijven die met het ontduiken van belasting te maken hebben, dan andere soorten misdrijven. Deelnemende arme studenten aan het experiment, zouden dus een belang hebben om te dromen dat ze rijk zijn en de belasting ontduiken.

    Joshua Knobe vond mijn suggestie terecht en vertelde dat de toekomstige experimenten voor zoveel mogelijk met mijn kritiek rekening zullen houden.

    Literatuur:
    Nichols, S. & Knobe, J. (forthcoming). Moral Responsibility and Determinism: The Cognitive Science of Folk Intuitions. Nous.

    Reacties

    Commentaar
    Jouw naam/bijnaam
    Website url
    E-mail
    Je Punt profiel
    Hou mij op de hoogte
    Ik wil op de hoogte gehouden worden
    Dit is een verplicht veld
    Domeinregistratie en hosting via mijndomein.nl