mihai.punt.nl
Abonneren
Abonneer je nu voor nieuwe artikelen op deze website!
Laatste reacties
    test
     
    Wat de eerste verlichting heeft gemist

    Wat de eerste verlichting heeft gemist


    De heer S. vermoordt je baby en vertelt jou dat zijn dood gerechtvaardigd is. Hij heeft je baby namelijk gebruikt om een medicijn te ontwikkelen, die het leven van miljoenen andere kinderen zal redden. Maar jij gelooft dat de heer S. de organen van je baby aan anderen heeft verkocht voor transplantatie, gewoon voor geld. Hij woont namelijk in een luxueus kasteel op een heuvel, aan de rand van het dorp en jij in een armzalige hut.
     
    Bovendien wordt het hek tussen zijn domeinen en jouw kleine tuin, ’s nachts regelmatig een stukje verplaatst en je tuin wordt daardoor steeds kleiner. De heer S. ontkent de verplaatsingen van het hek. Volgens de heer S. zie je spoken omdat je jaloers op zijn rijkdom bent. Wat ga je doen?

    Je stapt naar de rechter, zou je denken. Je bent immers niet verplicht om je baby door de heer S. te laten opofferen, zonder jouw toestemming, zelfs als dat een hoger doel zou dienen, vooral als je denkt dat de heer S. helemaal geen hoger doel voor ogen heeft gehad. Dat kan niet, want er bestaat geen rechter. Het dorp is onlangs namelijk op een onbewoond eiland ontstaan, als gevolg van een schipbreuk.

    Je wilt de heer S. het voordeel van de twijfel gunnen. Hij zou namelijk onschuldig kunnen zijn. Misschien heeft hij je de organen van je baby helemaal niet verkocht en misschien was de ontwikkeling van dat medicijn toch in dienst van een hoger doel, dat de opoffering van je baby zou rechtvaardigen. Je zou je dus kunnen vergissen, denk je. Je herinnert je immers dat je buurman jou bij vergissing van een diefstal beschuldigde en tien van jouw schapen afpakte.

    Je vraagt de heer S. een bemiddelaar te accepteren, een soort rechter. Deze rechter zal over de daad vonnissen. Als de daad gerechtvaardigd is, dan kan je in je verlies berusten. Maar als de heer S. schuldig wordt bevonden, dient hij een straf te krijgen of jou, op één of andere manier, schadeloos te stellen. Bovendien, zou hij verplicht worden om alle andere handelingen, die je leven negatief beïnvloeden, te stoppen.

    De heer S. weigert echter elke bemiddelingsvorm. Hij zegt dat hij aan jou in moreel en intellectueel opzicht superieur is, dat hij zijn beslissingen, samen met zijn vrienden, democratisch neemt. Hij zou daarom zelf wel weten of zijn daad gerechtvaardigd is. Door zijn morele superioriteit, zegt hij, kan hij geen slechte daad begaan en als hij een slechte daad zou doen, dan zou dat een vergissing zijn, een vergissing die hem vergeven kan worden, vanwege het veel grotere goed, dat de heer S. in het algemeen voor de gemeenschap doet. Wat ga jij dan doen?

    Op een dag ontdekt de heer S., één minuut voor de daad, dat je zijn kasteel wilt opblazen. Hij reageert verontwaardigd alsof je een misdaad zou begaan. De vraag is of de heer S. gerechtvaardigd is om van jou te eisen geen geweld tegen hem te gebruiken, zolang hij geen rechter accepteert?

    1.1 Wat is het probleem?
    Met het bovenstaande gedachte-experiment wil ik illustreren wat de belangrijkste kwestie van onze tijd is. Binnen internationale context ontbreekt een rechtbank waar de machtelozen de machtigen kunnen aanklagen.

    Als je bijvoorbeeld een Irakese moeder bent en je baby sterft bij een Amerikaans bombardement, dan kan je nergens een klacht indienen. Je kunt niet naar een onafhankelijke rechter stappen en zeggen: “wacht even, ik ben het oneens met de Amerikaanse handelingen. Deze handelingen beïnvloeden mijn leven negatief. Ik eis daardoor een onmiddellijke staking van deze handelingen en/of dat iemand bestraft wordt voor de dood van mijn baby.”

    In de relatie tussen de machtigen en de machtelozen, doen de machtigen wat zij zelf willen. De machtelozen zijn onderworpen aan de willekeur van de machtigen. De machtigen zijn bijvoorbeeld het zogenaamde Noorden, het Westen, de Verenigde Staten, Rusland, China, West-Europa, Japan, Australië etc. De machtelozen zijn de rest, de Derde Wereld, het Midden-Oosten en anderen.

    De machtelozen geloven dat de machtigen hun leven voortdurend negatief beïnvloeden, met ongeoorloofde middelen, zoals militair geweld, chantage, omkoping, sponsoring van staatsgrepen, of hulp aan onwettige dictators. Deze dictators dienen de belangen van de machtigen en treden de belangen en de rechten van de inheemse bevolking met voeten.

    1.2 Nieuwe technologische macht
    Recentelijk is de technologie met grote sprongen vooruitgegaan, is heel goedkoop en gemakkelijk beschikbaar geworden. Dat maakt het mogelijk met weinig middelen zeer vernietigende aanslagen te plegen. Elke keuken is een mogelijke biologische wapenfabriek. Met elke pc kan men via het Internet grote schade aanrichten.

    De mobiliteit is sterk vergemakkelijkt en goedkoop geworden. Voor een paar honderd dollar vlieg je nu naar elk land van de machtigen. De grenzen zijn onmogelijk dicht te maken.

    Alfabetisering en stijging van het onderwijsniveau leiden tot een toegenomen politieke bewustzijn. Door de opkomst van Internet en satelliettelevisie kunnen, voorheen onwetende machtelozen, efficiënter geïnformeerd worden. Zij zien in “real time” hoe de baby’s in Irak dood gaan. Zij kunnen via deze middelen ook gemakkelijk geïndoctrineerd en gemobiliseerd worden.

    Bovendien groeit het aantal jongeren onder de 25, voor een revolutionair/radicaal gedachtegoed een heel vatbare leeftijd, in de arme landen heel sterk. Deze ontwikkelingen doen bijvoorbeeld Zbigniew Brzezinski, Jimmy Carter’s voormalige veiligheidsadviseur, vrezen voor grote oncontroleerbare massa’s, die veel regimes onstabiel maken. Brzezinski vreest zelfs een wereldopstand.

    Technologie heeft de machtsstructuren in de wereld dus totaal veranderd. We zouden kunnen stellen dat de machtigen daardoor hun macht snel verliezen en dat de machtelozen een nooit tevoren gekende (individuele) macht verwerven.

    2 Mentaliteitsverandering
    Het is mede daarom noodzakelijk om anders over de internationale relaties te denken. De rol van het individu is tot nu toe in het denken over internationale relaties genegeerd. Men zag deze relaties als relaties tussen staten. Leiders en staten maakten onderling afspraken, voerden oorlogen, onderhandelingen en besloten over leven en dood van de massa’s. We zien dit bijvoorbeeld weerspiegeld in de functionering van internationale organisaties, zoals de VN of het Internationale Gerechtshof (ICJ), waar vertegenwoordigers van landen en geen individuele burgers het woord voeren. Het individu werd gezien als onderdeel van een staat, die door zijn eigen leiders in bedwang dient te worden. Staten waren slechts aan andere staten schuldig.

    Het individu moet tegenwoordig een rol spelen in de internationale relaties, om meerdere redenen:

    2.1 Praktische reden
    Door de nieuwe technologische macht kan elk individu gemakkelijk grote schade en veel slachtoffers in andere landen veroorzaken. De machtigen hebben er daardoor zelf belang bij om een vreedzame manier aan te bieden, waarmee de machtelozen hun gelijk kunnen halen.

    2.2 Onwettigheid van regimes
    Een groot deel van de wereldbevolking beschouwt zijn leiders als onwettig en denkt dat deze aan de macht worden gehouden door buitenlandse machten. Deze leiders vertegenwoordigen daardoor niet hun belangen. Elk individu moet daarom buitenlandse personen en landen kunnen aanklagen, bijvoorbeeld om aan de hulp aan deze onwettige regimes een halt toe te roepen.

    2.3 Individuele rechten
    De relatie tussen de machtigen en de machtelozen kan gezien worden als een relatie van anarchie. Er bestaan weliswaar internationale afspraken, verdragen, wetten, rechtbanken en instituties, maar de machtigen onttrekken zich daar gemakkelijk en stelselmatig aan. In 1979 bijvoorbeeld spraken de rechters van het ICJ een vonnis uit. Zij achtten bewezen dat de Verenigde Staten een groep terroristen, de Contra’s, financieel, met inlichtingen wapens etc. ondersteunden, in hun strijd om het Nicaraguaanse regime omver te werpen. De rechtbank eiste een onmiddellijke staking van deze steun. Bovendien diende Amerika een schade van veertien miljard dollar aan reparaties te betalen. Het officiële Amerikaanse antwoord was: “[W]e reserve to ourselves the power to determine whether the Court has jurisdiction over us in a particular case.”

    George Shultz, toentertijd minister van buitenlandse zaken, wees denigrerend diegenen af die pleitten voor een: “utopian, legalistic means like outside mediation, the United Nations, and the World Court, while ignoring the power element of the equation.”

    Nicaragua probeerde tevergeefs om een VN-Veiligheidsraadresolutie te verkrijgen, waarin gevraagd werd dat alle landen de internationale wetten zouden respecteren. Elf van de vijftien leden stemden vóór deze resolutie, drie onthielden zich en Amerika spraak een VETO uit.

    Het bovenstaande illustreert dat de machtigen slechts naar eigen wil handelen. Deze willekeurigheid wordt door de machtelozen ervaren als wetteloosheid, als anarchie. Zij geloven dat de machtigen hun leven in het verleden, op ongeoorloofde manier hebben beïnvloed, dat in het heden nog steeds doen en het ook in de toekomst zullen blijven doen. Door het ontbreken van een vreedzame manier om de machtigen tot iets te dwingen, voelt men zich vrij om geweld te gebruiken. Het gaat niet om het afdwingen van hun zin of om het dwingen tot iets dat ongerechtvaardigd zou zijn. Het gaat om de dwang die rechtbanken in de landen van de machtigen aan bepaalde personen en organisaties kunnen opleggen om bepaalde handelingen te verrichten. Het gaat om het afdwingen van zijn gelijkt, wanneer iemand onrecht is aangedaan, wanneer men is beschadigd, beroofd, vermoord etc.

    2.4 In iemands anders huid
    Hoe zou ik denken als ik een Irakese moeder zou zijn? Als ik zou geloven dat George Bush welvaart en democratie wil brengen, en dat deze de dood van mijn baby rechtvaardigen, dan is er niets aan de hand. Niets verplicht mij echter om Bush’s beloftes te geloven. Ik kan bijvoorbeeld juist het tegenovergestelde denken, namelijk dat Bush slechts gedreven wordt door macht en/of roofzucht naar mijn grondstoffen.

    Tegelijkertijd stelt technologie mij in staat om grote aanslagen in Amerika te plegen. In de anarchistische internationale toestand voel ik me vrij om deze aanslagen volgens mijn eigen inzicht wel of niet te plegen. Als de machtigen doen wat zij willen, dan is iedereen vrij om zijn eigen wil te volgen. Dus ik ook.

    Vanwege deze algemene vrijheid had Amerika na 11 september anders moeten reageren, zoals bijvoorbeeld bij een natuurramp, na de orkaan Katrina. De reactie was echter anders: “I want justice” verkondigde president Bush. Deze reactie veronderstelt dat de aanslagplegers niet vrij waren om te doen wat zij wilden doen. Hij suggereerde dat deze aanslagplegers gebonden zouden zijn aan bepaalde wetten, afspraken en regels, hij suggereerde dat Amerika het recht had om niet aangevallen te worden, dat men van de aanslagplegers mocht eisen om geen aanslag te plegen.

    Welnu, in welke situatie zou ik me verplicht voelen om geen geweld te gebruiken, waneer zou ik deze Amerikaanse eisen als gerechtvaardigde eisen beschouwen?

    Mocht ik mijn vrijheid (om geweld te gebruiken) opgeven, dan denk ik dat ik, ook in ruil daarvoor, een recht moet verwerven: namelijk een recht op een bemiddelaar, rechter, rechtbank of een andere instantie, die bindende uitspraken kan doen. Bindend niet alleen voor mij, maar ook voor de tegenpartij, ook voor de machtigen.

    Ik heb, denk ik, een fundamenteel recht om elke mens, groep mensen of land voor een rechtbank aan te kunnen klagen. Als deze rechter de dader gelijk geeft, dan weet je dat je jezelf vergist hebt. Je pijn is weliswaar niet weg, maar je kunt berusten. Ik denk dat je zelfs op deze berusting recht hebt.

    Maar als de rechter jou gelijk geeft, dan heb je het recht dat de dader zich bij deze beslissing neerlegt en dat de dader bestraft wordt en/of dat hij je schadeloos stelt. Je hebt het recht op een bindend vonnis.

    Zonder het bestaan van deze rechtbank is elke Amerikaanse eis aan een aanslagpleger leeg, ongefundeerd. Je kunt nooit van een ander eisen dat hij iets doet of laat als je zelf je handelingen niet door een rechtbank aan banden laat leggen. Als je slechts doet wat je zelf wil, dan zijn de anderen ook vrij om alles te doen wat zij willen. Dus ook aanslagen plegen.

    Het recht op een rechtbank verwerf ik dus om twee redenen: als gevolg van het afstand doen van de vrijheid op geweld en als gevolg van het feit dat een ander van mij eist om geen geweld te gebruiken.

    Ik heb het recht om een andere aan te klagen op het moment dat ik dat wil. Mijn geloof dat een ander mijn leven negatief beïnvloedt, is voldoende om hem aan te mogen klagen.

    3 Tegenargumenten
    Soms worden de Amerikaanse handelingen verdedigd met de opgaven van een drietal redenen: (1) dat de beslissingen democratisch worden genomen, (2) dat Amerika verheven morele waarden heeft en (3) dat deze handelingen gerechtvaardigd zijn. Hieronder wil ik deze argumenten tegenspreken:

    De Amerikaanse burgers hebben zelf verschillende onafhankelijke klacht- en rechtsinstanties, waar ze de democratische genomen beslissingen in twijfel kunnen trekken. Soms draaien Amerikaanse rechtbanken democratisch genomen beslissingen terug, als gevolg van aanklachten van de individuele burgers. Dit bewijst twee dingen, namelijk dat democratisch genomen beslissingen niet onfeilbaar zijn, noch dat democratische genomen beslissingen een onafhankelijke rechtspraak overbodig zouden maken.

    Geen enkele superieure moraal maakt rechtspraak overbodig. Alle Amerikaanse burgers, zelfs de moreel onvolmaakten, mogen alle andere burgers bij een rechtbank aanklagen, ongeacht of de aangeklaagde moreel superieur zou zijn. De rechtmatigheid van een handeling wordt dus niet door de moraal van de dader bepaald, maar eerder door een onafhankelijke rechter.

    Ook als de Amerikaanse handelingen gerechtvaardigd zouden zijn, is het niet voldoende om het land van een onafhankelijke rechtspraak vrij te stellen. Elke Amerikaanse burger mag een andere burger aanklagen, ongeacht of zijn daad gerechtvaardigd was. Het is slechts de rechter die over de rechtmatigheid van een handeling mag beslissen en deze beslissing wordt in ieder geval niet aan de dader overgelaten.

    De Amerikaanse interne rechts- en klachtsystemen tonen dus aan dat de Amerikaanse handelingen niet van een onafhankelijke rechtbank gevrijwaard kunnen worden. Dat geldt ook voor de andere bovengenoemde machtigen.

    3.1 De “NOU EN?” toets
    We kunnen alle tegenargumenten aan de “NOU EN?” toets onderwerpen. In de minuut vóór het opblazen van zijn kasteel, geeft de heer S. je een rationeel argument waarom je het niet zou doen. Als het argument een slecht argument is, beantwoord je met “NOU EN?” en je blaast het kasteel alsnog op. Wanneer ben je niet gerechtvaardigd om “NOU EN?” te zeggen? Bijna alle argumenten, die bij mij opkomen, kunnen met “NOU EN?” beantwoord worden. Mocht er een rechtbank bestaan, of zou de heer S. beloven om het conflict door een rechtbank te laten beslechten, dan zou dit het enige argument zijn dat de handeling ongerechtvaardigd zou maken.

    4. I rest my case
    Tot nu toe heeft men de internationale relaties als relaties tussen staten gezien. Daardoor is men blind geweest voor het feit dat elk individu, groep van mensen of land het recht heeft om elk ander mens, groep of land bij een rechtbank aan te kunnen klagen. Deze rechtbank moet bindende uitspraken kunnen doen, ook voor de machtigen. Het “ontbreken” van deze rechtbank is het belangrijkste gemis van deze tijd, dat slechts tot meer geweld kan leiden, tot steeds grotere aanslagen en daaropvolgende oorlogen.

    De door Bush gezochte gerechtigheid kan via deze rechtbank uiteindelijk gevonden worden. Het woord gerechtigheid blijkt echter hol in de mond van de sterkere, die met zijn wapengekletter alles als gerechtigheid kan laten klinken. Gerechtigheid kan slechts bestaan als ook de zwakkere de sterkere aan iets kan binden, want gerechtigheid komt niet met halve maten.

     
     

    Reacties

    Commentaar
    Jouw naam/bijnaam
    Website url
    E-mail
    Je Punt profiel
    Hou mij op de hoogte
    Ik wil op de hoogte gehouden worden
    Dit is een verplicht veld
    Domeinregistratie en hosting via mijndomein.nl